Menu

Hydd brith

Fallow Stags. New Forest FpMae hydd brith yn byw yn y rhan fwyaf o siroedd yng Nghymru ac yn Lloegr, ac mae poblogaethau mae mewn pocedi ledled yr Alban. Daeth y Normaniaid â’r rhywogaeth i mewn i Brydain ac ymsefydlodd yn gyflym yn y gwyllt mewn fforestydd hela a helfeydd. Nid oes unrhyw amcangyfrifon cywir iawn,ond rhaid bod degau o filoedd o hydd brith ym Mhrydain.

Enw

Hydd Brith (Dama dama)

Ffordd o fyw

Cynefin

Mae hydd brith yn byw mewn grwpiau unig yn y goedwig. Maent yn crwydro’n helaeth gan dreulio amser byr yn unig mewn un man. Ond gallant achosi llawer o ddifrod trwy fwyta blaguron a dail, a byddant hefyd yn tynnu rhisgl oddi ar goed.

Bridio

Bydd hydd brith ifanc yn dechrau bridio pan fyddant tua 18 mis oed. Mae’r tymor bridio, y rhidio neu’r hyddfref, yn dechrau yn hwyr ym mis Medi ac yn cyrraedd ei anterth yng nghanol mis Hydref. Fel arfer bydd yr hydd yn esgor ar elain unigol rhwng diwedd Mai a chanol Mehefin. Diddyfnir yr elanedd erbyn mis Hydref.

Datblygiad

Mae’r naill ryw a’r llall yn byw mewn grwpiau o’r un rhyw am y rhan fwyaf o’r flwyddyn, yn dod at ei gilydd yn ystod y tymor rhidio yn unig. Bydd bychod ifanc yn aros gyda phraidd yr ewigod hyd nes y byddant yn 18 mis oed, pan fyddant yn ymadael i ymuno â phraidd y bychod.

Maeth

Hydd brith yn llysysorion gan bori pob math o lystyfiant y llawr. Byddant hefyd yn brigbori lefelau’r llwyni mewn coetir, a blagur a dail celyn a ffawydd. Mae hydd brith yn byw mewn coetiroedd am fwyd ac am gysgod , ond maent yn hoffi bwydo mewn caeau âr ar gnydau gwreiddlysiau megis moron, betys melys, panas neu datws.

Bygythiadau

Mae’r ysglyfaethwyr naturiol, eirth, lyncsod a bleiddiaid wedi marw allan ym Mhrydain. Heddiw, yng nghoetiroedd y  Comisiwn Coedwigaeth, bydd rhodwyr  bywyd gwyllt yn rheoli poblogaethau’r ceirw mewn coetiroedd i’w harbed rhag salwch a heintiau a’u hatal rhag difrodi a lladd coed ifanc.

Adnabyddiaeth

Ceir  gwahanol rywogaethau o hydd brith ym Mhrydain. Mae gan yr amrywiad mwyaf cyffredin flew gwinau â smotiau gwynion, gyda man gwyn ar y crwper a chynffon cymharol hir. Mae gan fwch aeddfed afal freuant amlwg iawn a brwsh amlwg iawn o flew o dan ei dor.

Sut y byddwn yn rheoli ein coetiroedd

Mae hydd brith yn crwydro’n helaeth ac mae’r Comisiwn Coedwigaeth yn cydweithio’n agos gyda thirfeddiannwyr cyffiniol i reoli poblogaethau o geirw.

 

Ystadegau bywyd

Uchder: tua 1 m wrth yr ysgwydd
Pwysau: Gwrywod, 85-90 kg, benywod 50-60 kg
Oes: 14 - 15 mlynedd yn y gwyllt.

Safleoedd defnyddiol